شخصیت خود را چگونه بشناسیم
ساعت ۱۱:٢۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی: شناختن خود ،شخصیت شناسی ،روانشاسی شخصیت
 شاید شما هم از رفتارهای آدمیان به شگفت آمده باشید. اگر با نظریه تحیلی عاملی`ارک برن` آشنا شوید، خود و دیگران را بهتر درک کرده و می توانید رفتارتان را بهبود بخشید. ضمنا کمتر نسبت به رفتار دیگران متعجب می شوید
 

در این نظریه شخصیت هر فردی از سه بخش تشکیل شده است. ولی در هر فردی یکی از این بخشها غالب هست، لذا بیشتر کارهای فردی از بخش غالب سرچشمه می گیرد. در ادامه به توضیح مفصل این سه بخش شخصیت می پردازیم.

ارک برن می گوید رفتارها، افکار، احساسات و عواطف مختلف انسان از بخش های مختلف شخصیت وی سرچشمه می گیرد.

وی اجزاء شخصیت انسان را به 3 بخش تقسیم می کند.

1 – حالت من کودک child ego stage

2 – حالت من والد parent ego stage

3 – حالت من بالغ ego stage adult

 

1 – حالت من کودک child ego stage

کودک به هنگام به دنیا آمدن، احساس های درونی و نیازهایی دارد که منجر به رفتارهایی در وی می شود. مثلا با گرسنه بودن، می گرید و با تامین بودن، می خندد…. و این حالت در کودکی پایان نمی پذیرد و تا بزرگسالی در افراد مختلف به انحاء مختلفی ادامه می یابد.

این بخش شخصیت بدون هیچ تدبر، فکر یا بررسی جوانب، فقط با احساسات و لذات سر و کار دارد. پیوسته به دنبال لذت جویی و دفع درد و رنج است.

سه خاصیت کلی << حالت من کودک >> عبارت است از:

1 – هرگز از لذت جویی سیر نمی شود.

2 – آینده را نمی بیند.

3 – خواسته اش را به تاخیر نمی اندازد.

احساسات منفی، خلاقیت، کنجکاوی، علاقه به دانستن، اصرار به تجربه کردن و احساس کردن از جمله خصوصیات حالت من است. این بخش از شخصیت فرد را وا می دارد که هر چیزی را شخصا خودش تجربه کند. اصلا خویشتن دار نیست و به عواقب احتمالی رفتارش توجهی ندارد.

تمایلی به رعایت قیود اجتماعی، عرف، مذهب، قانون، تعقل و… ندارد.

 

2– حالت من والد

در سالهای اولیه کودکی (مخصوصا 5 سال اول)، باید و نباید های زیادی از طرف والدین به کودکان تحمیل شده یا یاد داده می شود.

این مجموعه عظیم از وقایع خارجی و تحمیلی غیر قابل سئوال در حالت من والد کودک ثبت می گردد و در آینده بخشی از شخصیت فرد را تشکیل می دهد.

این بخش شخصیت، مسئول خشک و متعصب کارهای انضباطی فرد، قانون مداری، بایدها و نبایدها در افراد مختلف است. وقتی فردی بدون توجه به احساسات و عواطف، یا بدون توجه به تعقل و منطق به امری مبادرت می کند و یا صحبت می کند و یا دیگران را مجبور به انجام چنین اموری می نماید از این بخش شخصیت خود استفاده می کند.

همانطور که بعدا خواهیم گفت 3 بخش شخصیت در هر فرد وجود دارد ولی مقدار اثر گذاری آنها از فردی به فرد دیگر فرق می کند. همچنین حاکمیت شخصیت در هر فرد ممکن است به عهده یکی از این اجزاء باشد که هر کدام طبیعتا حکومتهای متفاوتی را بنا خواهند گذاشت. پس شخصیت افراد متفاوت خواهد شد.

شاید شما کسانی را دیده باشید که برای آنها زندگی کار است و کار است و کار. و یا کسانی را دیده باشید که بسیار سخت گیر و منضبط هستند به مانند یک نیروی نظامی مقید به تریبت و توالی خاصی هستند و هیچ انعطافی را در زندگی نمی پذیرند.

این افراد باید سر ساعت خاصی بیدار شوند یا به رختخواب بروند و استثنائی بر این امر قائل نیستند.

اضافه کاری و غرق شدن در کارهای جدی چنان است که تفریح و سرگرمی خانواده، دوستان و فرزندانشان بی اهمیت جلوه می کنند. جلسات متعدد دارند. قرارهای متعدد دارند. در شیوه تربیتی سخت و خشک و متعصب عمل می کنند.

دیدن خنده آنها مانند خورشید گرفتگی هر چند سال یکبار در یک زمان کوتاه اتفاق می افتد و البته آن هم روی نظم معین خودش که می توانید رصد کنید.

(فراموش نکنید شخصیتی نداریم که فقط همین یک جزء را داشته باشد ولی شخصیت های زیادی در فرهنگ و جامعه ما هستند که این بخش بر سایر بخشهای شخصیت غلبه داشته و آنها را زیر حکومت خود دارد.)

 

3 – حالت من بالغ

این بخش شخصیت مخ شخصیت است. در واقع مجموعه ای از احساسات، نگرشها و طرحهای رفتاری خود مختار و مستقل است که فرد را با واقعیتهای موجود تطبیق و هماهنگی می دهد.

این بخش شخصیت است که:

- تجزیه و تحلیل می کند.

- آینده نگری می کند.

- میان احساسات و تعقل فرد تعادل برقرار می کند.

- احتمالاتی را که برای حل و فصل موثر دنیای خارج ضروری هست محاسبه می کند.

- فعالیتهای دو بخش قبلی (کودک و والد) را تنظیم می کند و واسطه عینی شدن میان آنهاست.

در واقع شخصیت کامل انسانی، شخصیتی هست که 3 بخش فوق (کودک – والد – بالغ) توأم به صورت متعادل در آن حضور داشته باشد. لیکن رئیس بخش بالغ باشد و با روشنفکری در جای خود به کودک و در جای خود به والد اهمیت دهد. و شخصیت را با تجزیه و تحلیل متعادل نگه دارد.

سرنخهای شناسایی شخصیت

چه بخشی از شخصیت شما بر شما حاکم است؟

از دید ارک برن شخصیت ما از تعامل 3 جزء مختلف (1– کودک 2– والد 3– بالغ) تشکیل شده است. همچنین توضیح داده شد که خصوصیات هر یک از این 3 بخش چگونه است و اگر هر کدام بر شخصیت یک فرد حاکم شود آن شخص چگونه رفتار می کند، احساس می کند، فکر می کند و یا صحبت می کند.

هر یک از سرنخهای زیر نشان دهنده یکی از بخشهای سه گانه شخصیت است:

 

1 – جزء کودک

الف) سرنخهای کلامی:

- کاشکه

- دلم می خواد

- نمی دونم

- می خوام

- به من چه

- شاید وقتی که… ( بزرگتر شدم، قبول شدم، مدر ک گرفتم، …..)

- نگاه کن چه کار کردم …( گزارشم را ببین، ماشینم را ببین، لباسم را ببین، کارم رو ببیین و…)

- صفات تفصیلی (مثل بهتر، بهترین، بزرگتر، بزرگترین ….)

مثالی در زیر که همه سرنخهای کلامی از جزء کودک شخصیت ناشی می شود:

کاش پارسال این زمین را خریده بودم.

دلم می خواد بهترین فرزند را داشته باشم.

نمی دونم چطور باید حرفهایم را به بعضی ها بفهمانم.

شاید وقتی تجربه دار بشم بتونم.

در گزارش من، بهترین، پرمحتواترین و… مطالب را خواهی یافت.

ب ) سرنخهای جسمانی

- غش غش خندیدن

- وول خوردن

- شعف

- چشم پائین انداختن

- کج خلقی

- جیغ

- ناله

- چشم گرداندن

- شانه بالا انداختن

- لج کردن

- قهر کردن

- سر به سر گذاشتن

- رجز خواندن

(بررسی کنید چه مقدار از نظر کیفی و کمی این سرنخها کلامی و جسمانی در شما و اطرافیانتان وجود دارد. آیا این سرنخها در شما یا آنها غالب نیست؟)

 

2 – جزء والد

الف) سرنخهای کلامی:

- دیگه نمی تونم

- جونم به لب رسیده

- گوش کن، همیشه هم یادت باشه

- قیودی مثل: هرگز، همیشه، هیچ وقت

- آخه چند دفعه بهت بگم

- می خوام ته و توی این موضوع را در آورم، برای اولین و آخرین بار

- بیشتر کلمات تنبیه کننده یا تشویق کننده استفاده می کنند مثل: بی شعور، مسخره، بد، نفرت انگیز، وحشتناک ، تنبل، مزخرف، بی خود، طفلک، جرات نمی کنه، خوشگل، نکن، عیب نداره، باز دیگه چه شد، بازم و کلمه های باید و مجبور است.

ب) سر نخهای جسمانی:

- اخمها و چین های پیشانی

- سر تکان دادن

- نگاه ترس آور

- انگشت روی لبها نهادن

- دستها روی سینه گذاشتن

- آه کشیدن

- لبهای در هم فشرده

- انگشت سبابه که اشاره می کند.

کسانی که بخش والد شخصیتشان بر آنها حاکم هست. افراد جدی، خشک، کاری و غیر قابل انعطاف هستند. آنها محکم حرف می زنند و کمتر اهل مشورت هستند. گویا همیشه حق همان است که از دهان آنها در می آید و در این مسئله حتی تردید هم نمی کنند، چه برسد به اینکه بخواهند مشورت دیگران را قبول کنند. بر خلاف دسته اول (کسانی که جزء کودک شخصیت بر آنها حاکم است)، این افراد به جای لذت طلبی، فقط به دنبال واقع نگری، آینده نگری و سخت کوشی هستند. معمولا خانواده این افراد از دستشان کلافه اند.

از تفریح و … در زندگی آنها اثر زیادی به چشم نمی خورد. بکن و نکن ها و دستورات متوالی آنها اطرافیانشان را در فشار می گذارد. گوش شنوای زیادی ندارند. فقط به هدف می اندیشند و هیچ انعطافی را با دیگران نشان نمی دهند.

زندگی تک بعدی آنها، اگر چه بر خلاف گروه اول است ولی چون تک بعدی هست رضایت خودشان و دیگران را به همراه ندارد و آرامش آنها مخدوش است.

خود و اطرافیانتان را از نظر این سرنخها مورد دقت قرار دهید.

 

3 – سرنخهای جزء بالغ شخصیت:

- کلماتی که نشان دهند تجزیه و تحلیل و بررسی هست. مثل: چرا؟ چه؟ کجا؟ کی؟ چطور؟ چقدر؟ از چه طریق؟

- استفاده از قیودی مثل: تا حدی، احتمالا

- کلماتی که انعطاف فرد را نشان می دهد: به نظر من، من فکر می کنم.

- کلماتی که نشان دهنده تامل و صبر است: تا فردا بررسی می کنم. صبر کنم بیشتر ارزیابی کنم.

 

خلاصه و نتیجه گیری:

اگر بخواهید در زندگی لذت ببرید و به آرامش برسید باید قسمت بالغ شخصیتتان بر شما حکومت کند. (البته منظور این نیست که دو بخش کودک و والدتان از بین بروند.)

در واقع این جزء بالغ است که شما را متعادل می سازد. یعنی تا حدی کودک وجودتان را ارضاء و شاد می کند. ولی نه آنقدر که فرامین والد شخصیت را زیر پا بگذارد و موجب شود پیشرفت و موفقیت و آینده نگری فرد به خطر بیفتد.

قسمت بالغ شخصیت، مخ متفکر و مرکز کنترل شخصیت هست که با تجزیه و آنالیز موقعیت های گوناگون سعی می کند آنها را با درون فرد سازگار کند.

- اگر متعصب هستید

- اگر دائما فقط به فکر لذت بردن هستید و به آینده توجهی ندارید

- اگر فقط به فکر خودتان هستید

- اگر انتقاد پذیر نیستید

- اگر در برابر مشکلات همیشه به شیوه تکراری از یک روش منسوخ استفاده می کنید

بدانید که قسمت بالغ شخصیت تان بر شما حاکم نیست.

از طرف دیگر اگر همیشه فقط با سخت کوشی تان همه را خسته کردید و فقط به دنبال ثروت، قدرت، پیشرفت و علم هستید و هیچ وقتی به خود و اطرافیانتان برای لذت بردن نمی دهید، باز هم بدانید که قسمت بالغ شخصیتان کنترل شما را به عهده ندارد.

حالا با توجه به سرنخهای شخصیت، شما جزء کدام دسته از افرادید؟ و با زندگی چه می کنید؟

 

  منبع : ایران سلامت

 
راههای کاربردی خودشناسی(چطور خودمو بشناسم؟)
ساعت ٥:٢٩ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۱ مهر ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: شناختن خود ،پرسش طلایی ،خود شناسی
 

 

برای شناخت خود من ۴ اصل رو باهم تلفیق کردم و از میون اون روشی برای خودشناسی ارئه دادم.

اصل اول:من عرف نفسه فقد عرف ربه=هر که خود را شناخت خدای خود را شناخته است

اصل دوم:یکساعت تفکر بهتر از هفتاد سال عبادت است.

اصل سوم:تفکر مکتوب ۴۰۰برابر موثرتر از تفکر غیر مکتوب است.

اصل چهارم:پرسشهای کوانتومی.(از ذهن خود بخواهید تا ذهنتان جواب رابرایتان بیابد)

بنا به این ۴اصل از شما دعوت میکنم که بیاید و یکساعت در مورد خودتون تفکر بکنید و اون رو بنویسید.

تا که عبادت کرده باشید.تا که از ۴ اصل بسیار ارزشمند پیروی کرده باشید.

چطور؟

یک ورق بردارید.(۲صفحه)و اون رو به۸قسمت تبدیل بکنید.و در اون هشت قسمت این ۸سئوال رو بنویسید.

۱-چه استعدادهایی دارم؟           ۲-علائقم چیست؟                 ۳-آرزوها و رویاهایم کدامند؟

۴-نیازهای من چیست؟              ۵-تواناییهای من چیست؟        ۶-امکانات من کدامند؟

۷-نقاط ضعف من چیست؟          ۸-نقاط قوت من چیست؟

حالا درباب این سئوالات اندیشه کنید و هرچه به ذهنتان رسید زیر آنها بنویسید.توصیه میکنم که اینکار را اول در چک نویس انجام دهید و بعد در پاکنویس سعی کنید که نوشته هایتان را به ترتیب اولویت بنویسید.
این جدول خودشناسی را داشته باشید و هر از گاهی دوباره به آن سر بزنید و خواهید دید که بازهم چیزهایی برای نوشتن در آن دارید.مثلا هر یک هفته یکبار و بعدها هر یکماه یکبار.

۳۲ پرسش طلایی

۱-من درکل چند درصد خوشحال و چند درصد غمگین هستم؟

2-برای خوشحالی بیشتر خودم چه کارهایی میتوانم بکنم؟

3-بزرگترین خوشحالی هایم برای چیست؟

4-بزرگترین مشکلات من چیست؟

5-از چه چیزی در زندگیم یا در خودم خوشم می آید؟

6-از چه چیزی در زندگیم یا در خودم بدم می آید؟

7-کدامیک از مشکلاتم را نادیده گرفته ام؟

8-چه چیزی مانع موفقیت بیشتر من است؟

9-چطور میتوانم به سمت خوشبختی بیشتر گام بردارم؟

10-آیا گذشته ام تایین کننده  آینده ام است یا اعمال کنونی ام آنرا تعییین میکنند؟

11-چه چیزهایی برای من بسیار اهمیت دارند؟

12-میخواهم در زندگی چه داشته باشم؟

13-آیا برای بدست آوردن چیزهایی که می خواهم چیزهایی هم باید از دست بدهم؟

14-اگر بتوانم خودم را به فردی که دلم میخواهد باشم تبدیل کنم دلم میخواست که باشم؟

15-برای تبدیل شدن به آن فرد از کجا باید شروع کنم؟

16-من از این زندگی از این دنیا چه میخواهم؟

17-چه چیزهایی مانع رسیدن من به خواسته هایم میشوند؟

18-وضعیت کنونی زندگی من چقدر به عملکردهای گذشته من ربط دارد؟

19-برای اینکه آینده ای خیلی بهتر از گذشته داشته باشم چه کارهایی میتوانم بکنم؟

20-این افکار و رفتار و اخلاق و فرهنگی که در حال حاضر دارم از کجا آمده است؟

21-اگر مثلا در فلان جا  بدنیا می آمدم همین افکار و رفتار و فرهنگها را داشتم؟

22-چگونه میتوانم جهانی بیاندیشم؟

23-محدودیتهای من کدامها هستند؟

23-چطور میتوانم محدودیتهای خودم را رفع کنم؟

23-با آندسته از محدودیتهایی که نمیتوانم رفع شان کنم چه کنم؟

24-با چه تیپ آدمهایی ترجیح میدهم صمیمیت برقرار کنم؟

25-این تیپ آدمها چه تاثیراتی در من دارند؟

26-به نظر من یک دوست خوب چه مشخصاتی دارد؟

27-آیا من برای دیگران دوست خوبی هستم؟

28-نظرات دیگران چقدر در من تاثیرگذار است؟

29-من از چه چیزهایی میترسم؟

30-واقعا چرا من از اینها میترسم؟

31-برای رفع این ترسها چه میتوانم بکنم؟

32-آیا برای بدست آوردن آنچه میخواهم حاضرم آنچه که لازم است را انجام بدهم؟

کمی با خود خلوت کنید و پرسشهای بالا را از خود بپرسید و جوابشان را بنویسید.این به شما کمک شایانی خواهد کرد.اگر فعلا چیزی به ذهنتان نرسید پرسشها را بپرسید و ذهنتان را منتظر جواب بگذارید.ذهنتان خودش را موظف میداند به این سئوالها پاسخ دهد.هر از گاهی دوباره به این برگه سر بزنید و خواهید دید که جوابهای جدیدی برای این پرسشها دارید.

 بعد از اجرای این ۴اصل احساسی از شناخت خود خواهید داشت که بسیار لذت بخش است.عزت نفس اولین هدیه این اجراست.اجرای تلفیق ۴ اصل گامیست بسیار بلند به سمت خوشبختی و موفقیت.

معرفی کتابهای خودشناسی:

1- تستهای روانشناسی و خودشناسی-نشر: کوثر هدایت (06 اسفند، 1384)

         شابک: 964-95708-9-6

تدوین :امیر ملک محمودی الیگودرزی

قیمت 12000ریال

2-آزمونهای خودشناسی 

نویسنده: مهدی خلیلی

ناشر: سبزان                    قیمت:20000 ریال

3- فقط یکبار به دنیا می آییم
ناشر: لیوسا
نویسنده: داون برسلین
مترحم: مرجان محمدی
قیمت کتاب 16000     

4-خودت را بشناس    نویسنده:آنتونی رابینز     مترجم:مجید پزشکی     قیمت:16000 ریال                                              ***شما کیستید؟ به راستی چگونه کسی هستید؟***
به این پرسش خوب فکر کنید, زیرا پاسختان به آن تعیین کننده‌ی سرنوشتی که برای خود ...

5-سئوال پس از سئوال      ناشر:لیوسا      نویسنده:جان میلر     قیمت:10000 ریال

 

 معرفی سایتهای تستهای رایگان خودشناسی:

 http://www.bayatinet.com/mt.php

http://www.rahezendegi.com/test.asp-۲

 

۳- http://www.angosht.com/ravan.htm

یک راه دیگر:در سطح هر شهری مشاوران روانشناسی هستند که شما میتوانید برای شناخت خود از آنها سود بجویید.میتوانید با مراجعه به این مشاوران از آنها بخواهید که از شما تست شخصیت و تست هوش و تست رغبت بگیرند و نتیجه را به شما بگویند.و همچنین برای شناخت بیشتر خود از آنها راهنمایی بخواهید